Spis treści
Autor: Jacek
Data publikacji: 08.01.2022 | Aktualizacja: 16.12.2025
Umowa o Dzieło. Jakie jest zastosowanie tej umowy cywilnoprawnej?
Umowa o Dzieło z przeniesieniem praw autorskich jest powszechnie stosowaną umową cywilnoprawną w obrocie gospodarczym. Jest to umowa rezultatu na wykonanie precyzyjnie określonego w umowie produktu lub usługi, który powstaje w wyniku pracy wykonawcy. W kontekście tworzenia stron i sklepów internetowych przekazanie praw autorskich zamawiającemu ma w pełni uzasadnione zastosowanie.
Umowa o Dzieło zabezpiecza prawa zamawiającego dużo staranniej, niż tradycyjna faktura. Prawa autorskie są to prawa do dysponowania powstałym dziełem i prawa do czerpania z niego korzyści majątkowych. Wartością dodaną jest też niższe opodatkowanie takiej umowy.
Wbrew obiegowej opinii umowy cywilnoprawne nie są w żadnym wypadku umowami „śmieciowymi”. Jest to umowa jak każda inna, mająca swoje ścisłe zastosowanie w przestrzeni gospodarczej. O tym czy jest korzystna czy nie decydują wyłącznie warunki ekonomiczne oraz kontekst zawarcia takiej umowy.
Od 1 stycznia 2021 r. w związku z Przepisami Tarczy Antykryzysowej powstał nowy obowiązek informowania ZUS o zawieranych Umowach o Dzieło, więc ZUS musi prowadzić ewidencję takich umów. Obowiązek ten NIE dotyczy następujących Umów o Dzieło:
❯ firm (np. stowarzyszenie, fundacja, spółka prawa handlowego) niezatrudniających pracowników, gdy nie są płatnikami składek,
❯ zawartych z własnym pracownikiem,
❯ wykonywanych na rzecz własnego pracodawcy, ale zawartych z innym podmiotem,
❯ zawartych z osobami prowadzącymi działalność gospodarczą na wykonanie przez nie usług, które wchodzą w zakres prowadzonej działalności.
Obowiązek informacyjny ZUS przy Umowie o Dzieło
Obowiązek informowania ZUS o zawarciu Umowy o Dzieło dotyczy Cię, jeśli jesteś płatnikiem składek lub osobą fizyczną i zlecasz wykonanie dzieła (zawierasz z wykonawcą umowę o dzieło). Bez względu na to, czy jesteś zarejestrowany w ZUS jako płatnik składek czy też nie.
Umowy zawarte po 1 stycznia 2021 r. należy wykazać w nowym formularzu RUD (Zgłoszenie umowy o dzieło). Wypełniony formularz należy złożyć w terminie 7 dni od zawarcia umowy do ZUS w wersji tradycyjnej albo elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE) ZUS.
Umowa o dzieło, o ile nie jest zawarta z własnym pracodawcą, NIE jest oskładkowana. Należy tylko odprowadzić od niej zaliczkę na podatek dochodowy.
“W rejestrze znajdą się wyłącznie ogólne informacje dotyczące zamawiającego oraz wykonawcy umowy. Nie ma tam kwot, jest tylko przedmiot umowy. Rejestr będzie służył głównie do celów statystyczno-analitycznych a także do badania kierunków rozwoju przedsiębiorczości. To rozwiązanie ułatwi także weryfikację istnienia obowiązku ubezpieczeń społecznych. Nowe rozwiązanie pozwoli na skuteczniejsze udzielanie pomocy w ramach tarczy antykryzysowej, dzięki dokładniejszej wiedzy o skali zawieranych w Polsce Umów o Dzieło”.
Źródło: ZUS.pl (21.12.2020)
Popularność Umowy o Dzieło w 2023 roku
Dane Zakładu Ubezpieczeń Społecznych potwierdzają, że firmy i przedsiębiorstwa często korzystają z umów o dzieło. Zgodnie z informacją ZUS: “…analizy pokazują, że wbrew przypuszczeniom w Polsce nie zawiera się rocznie kilku milionów umów o dzieło. Od 1 stycznia do 30 września 2021 r. przekazano 796,3 tys. dokumentów ZUS RUD. Dotyczyły one ponad 1,2 mln umów o dzieło” – czytamy w komunikacie zakładu.
Dla wielu firm, szczególnie prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, jest to idealne rozwiązanie. Jeśli nie chcesz albo nie możesz pozwolić sobie na zatrudnienie kogoś na etacie a masz pilny projekt do wykonania, chętnie oddelegujesz niektóre zadania w ramach umowy o dzieło. Jeśli wykonujący nie ma firmy, wariant B2B (fakturowanie) nie wchodzi w rachubę. Zostaje niezastąpiona Umowa o Dzieło pomimo konieczności obowiązku informacyjnego do ZUS.
Które branże zawierają najwięcej umów o dzieło?
Najwięcej umów o dzieło, jakie zostały zgłoszone przez płatników składek w drugim kwartale 2025 roku, dotyczy edukacji. Na kolejnych pozycjach znajduje się twórczość w dziedzinie kultury, rozrywki oraz produkcji filmów, nagrań wideo, programów telewizyjnych, nagrań dźwiękowych oraz muzycznych. Nieco dalej plasuje się działalność w ramach organizacji członkowskich.
Jakie korzyści wynikają z podpisania Umowy o Dzieło
Umowa o Dzieło, która NIE została zawarta z własnym pracodawcą, nie wiąże się z obowiązkiem opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Zmiany, jakie przewiduje Polski Ład w kwestii składek, nie dotyczą więc wykonawców, którzy pobierają wynagrodzenie w ramach wykonanego dzieła. Takie osoby skorzystają z wyższej kwoty wolnej od podatku, a ci lepiej zarabiający z podniesionego drugiego progu. W związku z tym, dla wielu osób umowa o dzieło będzie bardzo atrakcyjnym rozwiązaniem.
Od Umowy o Dzieło należy zawsze odprowadzić zaliczkę na podatek dochodowy. Polski Ład 2.0, obniżył podstawową stawkę tego podatku z 17 do 12 procent. Oznacza to, że osoby wykonujące nieoskładkowane umowy o dzieło od 1 lipca 2022 r. otrzymują wyższe wynagrodzenie za wykonaną pracę.
W przypadku twórców oraz szeroko pojmowanych artystów, dla których jest to jedyna forma zarobkowania, wyższa wypłata nie oznacza wszystkich korzyści z ostatnich reform podatkowych. Przy umowach cywilnoprawnych obowiązuje kwota wolna od podatku, którą można wykorzystać dopiero na koniec roku, po rozliczeniu PIT. Kwota ta w 2022 roku wzrosła do 30 000 zł. Osoby rozliczające się za wykonane dzieła otrzymają wyższy niż w poprzednich latach zwrotu podatku na koniec roku. Kwota wolna odnosi się do wszystkich dochodów, a nie do każdej umowy osobno. Jeśli ktoś wykorzysta ją przy rozliczaniu umów o pracę, nie otrzyma zwrotu podatku z tytułu umów o dzieła.
Kiedy skorzystasz z 50% kosztów uzyskania przychodów?
Autorskie koszty uzyskania przychodów dotyczą między innymi twórców, uzyskujących przychody z przeniesienia praw autorskich. W 2026 roku podatnicy mogą odliczyć 50 proc. przychodów, nie więcej jednak niż 120 tys. zł rocznie. Dotyczy to zarówno umowy o pracę, umowy zlecenia oraz umowy o dzieło.
Podwyższone 50 procentowe koszty będą miały zastosowanie tylko w przypadku uzyskiwania przychodu z tytułu:
❯ zapłaty twórcy za przeniesienie prawa własności wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego,
❯ opłaty licencyjnej za przeniesienie prawa stosowania wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego,
❯ działalności twórczej w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, inżynierii budowlanej, urbanistyki, literatury, sztuk plastycznych, wzornictwa przemysłowego, muzyki, fotografiki, twórczości audialnej i audiowizualnej, programów komputerowych, gier komputerowych, teatru, kostiumografii, scenografii, reżyserii, choreografii, lutnictwa artystycznego, sztuki ludowej oraz dziennikarstwa,
❯ działalności artystycznej w dziedzinie sztuki aktorskiej, estradowej, tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki i instrumentalistyki,
❯ produkcji audialnej i audiowizualnej,
❯ działalności publicystycznej,
❯ tłumaczenia.
Jest to katalog zamknięty, co oznacza, że 50 procentowy koszt uzyskania przychodu można stosować wyłącznie do wyżej wymienionych przychodów.
Jednym z głównych warunków stosowania 50% kosztu uzyskania przychodu jest posiadanie przez twórcę statusu właściciela praw autorskich do wytworzonego utworu. Oznacza to, że pierwotnie musisz być właścicielem wytworzonych praw, które następnie są przenoszone na zleceniodawcę.
Jakie są kluczowe zmiany w Umowach o Dzieło w 2026 roku?
- Zawieranie i rozliczanie umów o dzieło. W 2026 roku rząd planuje zwiększenie transparentności tych umów poprzez wprowadzenie obowiązkowych klauzul informujących o prawach i obowiązkach stron, a także o konsekwencjach nieprawidłowego rozliczenia. Ponadto, możliwe są zmiany w zakresie obowiązków dokumentacyjnych, które będą wymagały od wykonawców i zamawiających bardziej szczegółowych zapisów w umowach, w tym obowiązkowego załączania szczegółowych opisów dzieła oraz potwierdzeń jego wykonania.
- Brak wpływu na staż pracy. Okresy pracy na umowie o dzieło nie będą wliczane do stażu pracy, co oznacza, że nie wpłyną na uprawnienia pracownicze takie jak wymiar urlopu, okres wypowiedzenia czy odprawy.
- Podatek od umowy o dzieło w 2026 roku. Pod względem podatkowym, umowa o dzieło w 2026 roku podlega szczegółowym regulacjom, które mają na celu zwiększenie transparentności i poprawę ściągalności podatków. Wynagrodzenie za dzieło jest traktowane jako przychód z działalności wykonywanej osobiście, co oznacza konieczność rozliczenia go w ramach PIT.
- Ulga dla młodych. Wynagrodzenie z umowy o dzieło nie jest objęte ulgą dla młodych (do 26 roku życia), w związku z czym będzie musiało być opodatkowane. Korzystniejsze może być w tej sytuacji zawieranie umów zlecenia przez studentów do 26 roku życia.
- Od 1 stycznia 2026 r. Państwowa Inspekcja Pracy będzie mogła decyzją urzędnika przekwalifikować B2B, zlecenie lub dzieło na umowę o pracę, co dotychczas było możliwe wyłącznie przez sąd. Zmiana ma przyspieszyć reakcję na nadużycia, ale budzi obawy przedsiębiorców o wzrost kontroli i kosztów.
Jakie są alternatywy dla Umowy o Dzieło z Przeniesieniem Praw Autorskich?
- Najpopularniejszą opcją dla Umowy o Dzieło z Przeniesieniem Praw Autorskich jest Umowa Licencyjna, czyli umowa upoważniającą do korzystania z utworu. Jest to umowa upoważniająca do korzystania przez zamawiającego z praw autorskich twórcy bez ich przenoszenia.
Zasadniczą różnicą pomiędzy umową licencyjną a umowami z przeniesieniem praw autorskich jest brak zgody na ingerencję w utwór na licencji przez zamawiającego, co oznacza, że nie może on dokonywać w nim żadnych zmian czy tłumaczyć na inne języki bez zgody autora. Ponadto umowa licencyjna wiąże się z opłatami licencyjnymi, które muszą zostać regularnie opłacane przez stronę korzystającą z utworu w określonych w treści polach eksploatacji. Dodatkowoumowa licencyjna może być wypowiedziana przez osobę użyczającą licencji, co oznacza, że druga strona umowy w przypadku wypowiedzenia traci prawo do dalszego wykorzystywania utworu posiadającego licencję. - Kolejną alternatywą jest Umowa o Przeniesieniu Praw Autorskich. Polega ona na przeniesieniu majątkowych praw autorskich z twórcy na osobę trzecią. Można zawrzeć ją z twórcą bez zawierania z nim umowy o pracę czy umowy cywilnoprawnej. Jej jedynym celem jest jednorazowe nabycie praw majątkowych do korzystania z utworu na określonych polach eksploatacji i czerpania z tego tytułu korzyści finansowych. Dotyczy ona utworu już istniejącego, niewykonanego w ramach zlecenia czy w efekcie pracy twórcy na rzecz osoby nabywającej prawa majątkowe.
Podsumowanie i rekomendacje na 2026 rok
Zarówno wykonawcy, jak i przedsiębiorcy powinni być świadomi, że zmiany w przepisach dotyczących umów o dzieło w 2026 roku mają na celu zwiększenie transparentności i bezpieczeństwa obrotu prawnego. Zawierając takie umowy, szczegółowo określ zakres prac, warunki rozliczenia oraz prawa i obowiązki stron. Korzystaj z nowoczesnych narzędzi do dokumentacji i rozliczeń, a także regularnie śledź zmiany legislacyjne i interpretacje organów nadzorczych. Dzięki temu unikniesz nieporozumień, problemów podatkowych i sankcji, co pozwoli na sprawne funkcjonowanie na rynku usług oraz realizację projektów w zgodzie z obowiązującym prawem.
Gotowy wzór Umowy o Dzieło z Przeniesieniem Praw Autorskich
do pobrania w formacie PDF
Dostępny poniżej wzór umowy o dzieło posłuży zarówno zleceniodawcom, jak i wykonawcom dzieła, którego dotyczy umowa między stronami. Szablon umowy o dzieło został przygotowany według obowiązującego prawa, w funkcjonalnym formacie PDF. Wzór umowy o dzieło wymaga samodzielnej edycji (uzupełnienie danych i podpis). Znajdujące się pod tekstem umowy Oświadczenie Zleceniobiorcy jest załącznikiem do umowy i może stanowić jej integralną część.
Aby zaoszczędzić czas i zadbać o ochronę środowiska, przed ewentualnym wydrukiem tego dokumentu posłuż się darmowym programem online SmallPDF, który umożliwia łatwą i szybką edycję PDF. Bez problemu, jednym kliknięciem przeciągniesz swój dokument do okna tego programu gdzie uzupełnisz wszystkie dane a gotową umowę zapiszesz na swoim dysku.
Najczęściej zadawane pytania o Umowę o Dzieło w 2026 roku
Od 2022 roku wszystkie Umowy o Dzieło powinny być zgłaszane do ZUS na formularzu RUD. Płatnik (lub osoba fizyczna zlecająca dzieło) ma 7 dni na zgłoszenie umowy do ZUS-u. Dla większości takich umów jest to wyłącznie zgłoszenie statystyczne, bez obowiązku odprowadzania składek. Gdy zawierasz umowę ze swoim pracownikiem, masz obowiązek odprowadzania składek społecznych i zdrowotnych.
Umowa o dzieło z przeniesieniem praw autorskich to dokument cywilnoprawny, w którym wykonawca zobowiązuje się stworzyć konkretne dzieło (np. stronę internetową, grafikę, napisać aplikację) i jednocześnie przekazać zamawiającemu Majątkowe Prawa Autorskie do tego dzieła. Umożliwia to zamawiającemu pełne korzystanie, modyfikację i dalszą odsprzedaż tego dzieła. Umowa musi być zawarta w formie pisemnej, aby przeniesienie praw było skuteczne, a koszty uzyskania przychodu dla wykonawcy wynosiły standardowe 50%.
W 2026 roku podstawowe różnice między tymi umowami pozostają podobne, pojawiły się jednak nowe regulacje, które wpływają na ich interpretację. Kluczową różnicą jest to, że Umowa o Dzieło koncentruje się na osiągnięciu konkretnego efektu a, Umowa Zlecenie wymaga osobistego zaangażowania w wykonywanie czynności. W przypadku Umowy o Dzieło, ryzyko związane z wykonaniem dzieła spoczywa na wykonawcy, a jego rozliczenie często opiera się na efektach. Wyraźnie zaostrzono przepisy dotyczące klasyfikacji tych umów, co ma na celu zapobieganie nadużyciom i nieprawidłowościom w rozliczeniach.
W 2026 roku podatek od Umowy o Dzieło zależy od kwoty: do 200 zł brutto płacisz 12% ryczałtu, bez kosztów uzyskania przychodu. Powyżej 200 zł brutto stosuje się skalę podatkową 12% (do 120 000 zł) lub 32% (powyżej 120 000 zł), odejmując koszty uzyskania przychodu (20% lub 50% przy przeniesieniu praw autorskich) od wynagrodzenia brutto. Przy zawieraniu takich umów nie ma obowiązku opłacania składek zdrowotnych ani społecznych (chyba że umowa z pracownikiem). Warto też pamiętać o kwocie wolnej od podatku (30 000 zł rocznie).
Tak, jest to możliwe. Zawieranie Umów o Dzieło z osobami samozatrudnionymi wymaga przestrzegania określonych warunków. Osoby prowadzące własną działalność gospodarczą mogą zawierać tego typu umowy, pod warunkiem że spełniają kryteria określone w przepisach prawa, a umowa odzwierciedla rzeczywisty charakter wykonanej pracy, czyli końcowy efekt, a nie osobiste zaangażowanie. Warto jednak pamiętać, że w takim przypadku mogą pojawić się obowiązki rozliczeniowe związane z VAT i składkami ZUS, które trzeba uwzględnić w rozliczeniach podatkowych.
Przeniesienie praw autorskich wymaga zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności. Obowiązuje Umowa o Przeniesieniu Praw Autorskich z własnoręcznymi podpisami obu stron, albo z wykorzystaniem kwalifikowanego podpisu elektronicznego w przypadku zawarcia umowy na odległość, w formie elektronicznej. Konieczne jest dokładne wyszczególnienie sposobów korzystania z utworu (np. utrwalanie, zwielokrotnianie, udostępnianie publiczne czy modyfikacja).
Udostępnij i podziel się treścią:
